01 · Kitap dosyası

Erkeksiz Kadınlar

زنان بدون مردان

Shahrnush Parsipur

Farklı geçmişlerden kadınların yollarını gerçekçilik, masal ve sürreal dönüşüm öğeleriyle kesiştiren roman; beden, kimlik, özgürlük ve toplumsal sınırları şiirsel bir anlatıyla sorgular.

Kitabın künyesi
Yayınevi
Can Yayınları
Çevirmen
Yıldız Uysal
Eserin özgün ilk yayını
1989
Okunan baskının yayın yılı
2026
Okunan baskı
6. baskı
Sayfa
104
Tür
Roman
Özgün dil
Farsça
Edebî coğrafya
İran · Tahran
Geçtiği yer
İran · Tahran
Akım / dönem
İran modernizmi
ISBN
9789750763205
Türkiye baskısı
Künye kaynağı →
Shahrnush Parsipur portresinden kullanılan Edebi Zihin editoryal Women Without Men görseli
Manfred Werner · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 →
TürRoman
İlk yayın1989
Coğrafyaİran
Ana izleklerÖzgürlük · Kimlik · Aşk · İktidar
Okuma listemi aç →
02 · Kitabın edebî hafızası

Metnin içinde kalan iz.

Erkeksiz Kadınlar, farklı toplumsal konumlardan kadınların yollarını Tahran ve çevresinde kesiştirirken gerçekçi gündelik hayatı masalsı ve sürreal dönüşümlerle birlikte kurar. Bu nedenle romanın fantastik unsurları gerçeklikten kaçış değil, gerçekliğin kadınlara çizdiği sınırları başka bir dille görünür kılma aracıdır.

Karakterlerin bedenleri roman boyunca yalnız biyolojik varlıklar değildir; namus, arzu, aile, evlilik ve toplumsal denetimin üzerine yazıldığı alanlara dönüşür. Kadınların hareket alanı daraldıkça beden üzerindeki baskı ile kimlik üzerindeki baskı birbirine yaklaşır.

Bahçe ve ortak yaşam fikri, erkek egemen düzenin dışında bütünüyle kusursuz bir ütopya yaratmaz. Daha çok, karakterlerin birbirlerinden farklı özgürlük ihtiyaçlarını sınayabildikleri geçici bir alan açar. Roman özgürlüğü tek biçimli bir kurtuluş reçetesine indirgemez.

Parsipur’un anlatısında gerçekçilik ile masal arasında kesin bir sınır yoktur. Bir dönüşüm aynı anda fiziksel, psikolojik ve simgesel anlam taşıyabilir; bu çoğulluk, kadınların deneyimini tek bir toplumsal açıklamaya kapatmayan şiirsel bir alan yaratır.

Edebî Zihin ana sorusu: Gerçek dünya insanın kim olabileceğine çok dar sınırlar çizdiğinde, fantastik dönüşüm yalnız hayal kurmak mıdır; yoksa başka bir benliğin mümkün olduğunu düşünmenin ilk politik ve kişisel adımı olabilir mi?

Gerçeklik insanların hareket alanını daralttığında, fantastik anlatı yeni bir özgürlük dili kurabilir mi?
EDİTÖRÜN SEÇİMİNeden bu kitap?
Erkeksiz Kadınlar, Tahran’ın gündelik toplumsal sınırlarını fantastik ve masalsı bir anlatımla kırdığı için şehir cluster’ında farklı bir estetik damar açıyor. Kadınların kaçış ve dönüşüm deneyimleri, gerçekçi toplumsal baskı ile sürreal özgürleşme imgelerini aynı metinde birleştiriyor.
OKUMA KARARI

Neden okumalı?

EVET, EĞER

Kadınların kimlik, beden ve özgürlük deneyimlerini gerçekçilikle fantastik anlatının iç içe geçtiği kısa ve yoğun bir romanda okumayı seviyorsan.

BELKİ BAŞKA ZAMAN, EĞER

Fantastik unsurların açıklanmasını, olayların gerçekçi nedensellikle ilerlemesini ve bütün karakterlerin aynı sonuca bağlanmasını bekliyorsan, romanın masalsı geçişleri açık uçlu gelebilir.

BAŞLAMADAN ÖNCE

Fantastik sahneleri ‘gerçek mi değil mi?’ diye çözmeye çalışmak yerine, her dönüşümün karakter için hangi toplumsal ya da kişisel sınırı değiştirdiğine bak. Aynı özgürlük fikrinin her kadın için aynı anlama gelmediğini izle.

Buradan devam et

Erkeksiz Kadınlar çevresindeki yollar

Kitaptan yazara, yazardan temaya; aynı düşüncenin Edebi Zihin arşivindeki diğer duraklarına geç.

01Edebiyatçı
02Temalar
03Coğrafyalar
04Akımlar ve dönemler
Kitap bittikten sonra

Gerçeklik insanların hareket alanını daralttığında, fantastik anlatı yeni bir özgürlük dili kurabilir mi?