AkımlarMetnin zamanını ve estetik itirazını oku.
Eserleri yalnız tarihe dizmek için değil; hangi estetik tartışmanın, toplumsal kırılmanın ve edebî hareketin içinden konuştuklarını görmek için.
Bağlamları keşfet →“Bir metin yalnız kendi zamanında değil, ona itiraz ettiği zamanlarda da yaşar.”Edebi Zihin
19. yüzyıl Rus gerçekçiliği
19. yüzyıl Rus romanında toplumsal gerçekliği, ahlaki çatışmayı ve bireyin parçalı iç dünyasını aynı anlatı alanında buluşturan edebî bağlam.
Bağlamı aç →
Akımlar ve Edebî Çizgiler
Metinleri tarihsel ve estetik bağlamlarına yerleştirin.
19. yüzyıl Rus gerçekçiliği
19. yüzyıl Rus romanında toplumsal gerçekliği, ahlaki çatışmayı ve bireyin parçalı iç dünyasını aynı anlatı alanında buluşturan edebî bağlam.
9 bağlantı · Aç →
20. Yüzyıl Amerikan Edebiyatı
20. Yüzyıl Amerikan Edebiyatı; savaşlar, ekonomik krizler, göç, kentleşme, ırk, sınıf ve bireysel özgürlük tartışmalarıyla biçimlenen çok katmanlı bir edebî dönemdir.
3 bağlantı · Aç →
20. yüzyıl İngiliz edebiyatı
Savaşlar, imparatorluk deneyimi, sınıf dönüşümü, modernleşme ve kitlesel siyasetin gölgesinde roman, deneme ve hicvin yeni anlatım biçimleri kazandığı İngiliz edebiyatı dönemi.
10 bağlantı · Aç →
Akmeizm
20. yüzyılın başında Sembolizmin kapalılığına ve mistik soyutlamalarına tepki olarak doğan Akmeizm; şiirde açıklığı, somut dünyayı, sözcüğün kesinliğini ve biçimsel ustalığı öne çıkardı. Anna Ahmatova, Nikolay Gumilyov ve Osip Mandelştam akımın başlıca temsilcileri oldu.
2 bağlantı · Aç →Amerikan Natüralizmi
Amerikan Natüralizmi; insan davranışlarını çevre, sınıf, ekonomik koşullar, kalıtım ve toplumsal baskılar içinde ele alan, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında güçlenen edebî yönelimdir.
1 bağlantı · Aç →
Avrupa Modernizmi
19. yüzyılın sonundan 20. yüzyılın ortalarına uzanan Avrupa Modernizmi; geleneksel anlatı biçimlerinin parçalandığı, bireyin iç dünyası, yabancılaşma, bellek, zaman ve modern hayatın kırılmalarının yeni edebî tekniklerle araştırıldığı geniş bir dönüşüm dönemidir.
9 bağlantı · Aç →
Büyülü Gerçekçilik
Olağanüstünün gündelik ve tarihsel gerçeklikle aynı anlatı düzleminde yer aldığı edebî anlatım. Kavramın kökenleri, özellikleri, farklı edebiyatlardaki örnekleri ve okuma yolları.
2 bağlantı · Aç →Ekspresyonizm
20. yüzyılın başında özellikle Orta Avrupa’da gelişen Ekspresyonizm; dış dünyanın gerçekçi betiminden çok bireyin kaygı, korku, yabancılaşma ve parçalanmışlık deneyimine yöneldi. Çarpıtılmış gerçeklik, yoğun imgeler ve tehdit duygusu akımın belirgin özellikleri arasında yer aldı.
1 bağlantı · Aç →
Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Cumhuriyet’in ilk yıllarında modernleşme, yeni toplum düzeni, şehirleşme, kimlik, gelenek ve değişim gerilimlerinin Türk edebiyatında yoğun biçimde işlendiği dönem.
3 bağlantı · Aç →
Gotik Edebiyat
Gotik Edebiyat, korku, tekinsizlik, karanlık mekânlar, bastırılmış arzular ve doğaüstü unsurlar aracılığıyla insanın korkularını ve iç çatışmalarını araştıran edebî gelenektir.
3 bağlantı · Aç →
II. Dünya Savaşı Sonrası Avrupa Edebiyatı
II. Dünya Savaşı’nın ardından şekillenen Avrupa edebiyatı; savaşın yıkımı, totaliter rejimler, sürgün, ideolojik bölünmeler, kimlik krizi ve bireyin modern toplum içindeki yalnızlığıyla hesaplaştı. Varoluşçılıktan postmodernizme uzanan farklı yönelimler, dönemin edebî dilini belirledi.
4 bağlantı · Aç →
Postmodernizm
20. yüzyılın ikinci yarısında belirginleşen Postmodernizm; tek ve kesin gerçeklik fikrini sorgulayan, kurmaca ile gerçek arasındaki sınırları belirsizleştiren, ironi, metinlerarasılık, parçalı anlatı ve üstkurmaca gibi teknikleri öne çıkaran edebî bir yönelimdir.
3 bağlantı · Aç →
Romantizm
Romantizm, 18. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan; duygu, hayal gücü, doğa, bireysellik ve özgürlüğü merkeze alan edebî ve sanatsal akımdır.
2 bağlantı · Aç →Rus Altın Çağı
19. yüzyılda Rus edebiyatının dünya edebiyatındaki belirleyici konumunu kazandığı Rus Altın Çağı; Puşkin’den Gogol, Turgenyev, Dostoyevski ve Tolstoy’a uzanan büyük dönüşüm dönemidir. Romantizmden Realizme geçiş, birey, toplum, ahlak ve Rus kimliği üzerine güçlü bir edebî gelenek yarattı.
1 bağlantı · Aç →Rus Fütürizmi
20. yüzyılın başında Rusya’da ortaya çıkan Rus Fütürizmi; geçmişin estetik otoritesine karşı çıkan, dili yeniden kurmaya, sözcüğün sesini ve biçimini özgürleştirmeye yönelen avangard bir hareketti. Şiiri modern hayatın hızı, kırılması ve deneysel ifade olanaklarıyla buluşturdu.
1 bağlantı · Aç →
Rus Gümüş Çağı
19. yüzyılın sonundan 1917 Devrimi’ne uzanan Rus Gümüş Çağı; şiir, roman ve düşünce alanında yoğun bir modernleşme ve deney dönemiydi. Sembolizm, Akmeizm ve Fütürizm gibi hareketlerin yükseldiği bu dönem, Rus edebiyatının biçim, dil ve düşünce bakımından en üretken kırılmalarından birini yarattı.
2 bağlantı · Aç →
Rus Romantizmi
19. yüzyılın ilk yarısında gelişen Rus Romantizmi; bireysel özgürlük, tutku, yalnızlık, doğa, kader ve toplumsal çatışma gibi temaları öne çıkardı. Aleksandr Puşkin ve Mihail Lermontov, Avrupa Romantizmini Rus tarihsel ve kültürel deneyimiyle buluşturan akımın başlıca temsilcileri arasında yer aldı.
2 bağlantı · Aç →
Sovyet Dönemi · 20. Yüzyıl Rus Edebiyatı
Devrim, sansür, ideoloji ve bireysel ifade arasındaki gerilim içinde şekillenen Sovyet dönemi Rus edebiyatı; resmî kültürün sınırlarıyla mücadele eden hicivden distopyaya, fantastikten psikolojik anlatıya uzanan çok katmanlı bir edebî alan yarattı.
5 bağlantı · Aç →
Türk modernleşme dönemi edebiyatı
Geç Osmanlı’dan erken Cumhuriyet’e uzanan toplumsal dönüşümlerin birey, sınıf, şehir, aile ve kimlik üzerindeki edebî izlerini taşıyan dönem bağlamı.
2 bağlantı · Aç →
Viktorya Dönemi
Viktorya Dönemi, 1837–1901 yılları arasında Britanya’da toplumsal dönüşüm, sanayileşme ve sınıfsal değişimlerin edebiyata güçlü biçimde yansıdığı tarihsel ve kültürel dönemdir.
4 bağlantı · Aç →
Çağdaş Türk Edebiyatı
Türkiye’de özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze uzanan edebî üretimi ve değişen anlatı biçimlerini kapsayan geniş dönem.
3 bağlantı · Aç →
İran modernizmi
20. yüzyıl İran edebiyatında modern anlatım biçimleri, bireysel bilinç, yabancılaşma ve gelenekle kırılan ilişki üzerinden belirginleşen modernist bağlam.
7 bağlantı · Aç →Bağlamı Nasıl Okuyoruz?
Bir etikete kapatmadan; metnin konuştuğu tarihsel ve estetik alanı görünür kılarak.
Tarih
Dönemin kırılmalarını ve yayın ortamını gör.
Estetik
Metnin hangi biçimsel itiraza yaslandığını izle.
İlişki
Yazar ve kitapları aynı bağlamda birlikte oku.
Tüm Bağlamlar
22 akım, dönem ve edebî çizgi.
19. yüzyıl Rus gerçekçiliği
19. yüzyıl Rus romanında toplumsal gerçekliği, ahlaki çatışmayı ve bireyin parçalı iç dünyasını aynı anlatı alanında buluşturan edebî bağlam.
20. Yüzyıl Amerikan Edebiyatı
20. Yüzyıl Amerikan Edebiyatı; savaşlar, ekonomik krizler, göç, kentleşme, ırk, sınıf ve bireysel özgürlük tartışmalarıyla biçimlenen çok katmanlı bir edebî dönemdir.
20. yüzyıl İngiliz edebiyatı
Savaşlar, imparatorluk deneyimi, sınıf dönüşümü, modernleşme ve kitlesel siyasetin gölgesinde roman, deneme ve hicvin yeni anlatım biçimleri kazandığı İngiliz edebiyatı dönemi.
Akmeizm
20. yüzyılın başında Sembolizmin kapalılığına ve mistik soyutlamalarına tepki olarak doğan Akmeizm; şiirde açıklığı, somut dünyayı, sözcüğün kesinliğini ve biçimsel ustalığı öne çıkardı. Anna Ahmatova, Nikolay Gumilyov ve Osip Mandelştam akımın başlıca temsilcileri oldu.
Amerikan Natüralizmi
Amerikan Natüralizmi; insan davranışlarını çevre, sınıf, ekonomik koşullar, kalıtım ve toplumsal baskılar içinde ele alan, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında güçlenen edebî yönelimdir.
Avrupa Modernizmi
19. yüzyılın sonundan 20. yüzyılın ortalarına uzanan Avrupa Modernizmi; geleneksel anlatı biçimlerinin parçalandığı, bireyin iç dünyası, yabancılaşma, bellek, zaman ve modern hayatın kırılmalarının yeni edebî tekniklerle araştırıldığı geniş bir dönüşüm dönemidir.
Büyülü Gerçekçilik
Olağanüstünün gündelik ve tarihsel gerçeklikle aynı anlatı düzleminde yer aldığı edebî anlatım. Kavramın kökenleri, özellikleri, farklı edebiyatlardaki örnekleri ve okuma yolları.
Ekspresyonizm
20. yüzyılın başında özellikle Orta Avrupa’da gelişen Ekspresyonizm; dış dünyanın gerçekçi betiminden çok bireyin kaygı, korku, yabancılaşma ve parçalanmışlık deneyimine yöneldi. Çarpıtılmış gerçeklik, yoğun imgeler ve tehdit duygusu akımın belirgin özellikleri arasında yer aldı.
Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Cumhuriyet’in ilk yıllarında modernleşme, yeni toplum düzeni, şehirleşme, kimlik, gelenek ve değişim gerilimlerinin Türk edebiyatında yoğun biçimde işlendiği dönem.
Gotik Edebiyat
Gotik Edebiyat, korku, tekinsizlik, karanlık mekânlar, bastırılmış arzular ve doğaüstü unsurlar aracılığıyla insanın korkularını ve iç çatışmalarını araştıran edebî gelenektir.
II. Dünya Savaşı Sonrası Avrupa Edebiyatı
II. Dünya Savaşı’nın ardından şekillenen Avrupa edebiyatı; savaşın yıkımı, totaliter rejimler, sürgün, ideolojik bölünmeler, kimlik krizi ve bireyin modern toplum içindeki yalnızlığıyla hesaplaştı. Varoluşçılıktan postmodernizme uzanan farklı yönelimler, dönemin edebî dilini belirledi.
Postmodernizm
20. yüzyılın ikinci yarısında belirginleşen Postmodernizm; tek ve kesin gerçeklik fikrini sorgulayan, kurmaca ile gerçek arasındaki sınırları belirsizleştiren, ironi, metinlerarasılık, parçalı anlatı ve üstkurmaca gibi teknikleri öne çıkaran edebî bir yönelimdir.
Romantizm
Romantizm, 18. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan; duygu, hayal gücü, doğa, bireysellik ve özgürlüğü merkeze alan edebî ve sanatsal akımdır.
Rus Altın Çağı
19. yüzyılda Rus edebiyatının dünya edebiyatındaki belirleyici konumunu kazandığı Rus Altın Çağı; Puşkin’den Gogol, Turgenyev, Dostoyevski ve Tolstoy’a uzanan büyük dönüşüm dönemidir. Romantizmden Realizme geçiş, birey, toplum, ahlak ve Rus kimliği üzerine güçlü bir edebî gelenek yarattı.
Rus Fütürizmi
20. yüzyılın başında Rusya’da ortaya çıkan Rus Fütürizmi; geçmişin estetik otoritesine karşı çıkan, dili yeniden kurmaya, sözcüğün sesini ve biçimini özgürleştirmeye yönelen avangard bir hareketti. Şiiri modern hayatın hızı, kırılması ve deneysel ifade olanaklarıyla buluşturdu.
Rus Gümüş Çağı
19. yüzyılın sonundan 1917 Devrimi’ne uzanan Rus Gümüş Çağı; şiir, roman ve düşünce alanında yoğun bir modernleşme ve deney dönemiydi. Sembolizm, Akmeizm ve Fütürizm gibi hareketlerin yükseldiği bu dönem, Rus edebiyatının biçim, dil ve düşünce bakımından en üretken kırılmalarından birini yarattı.
Rus Romantizmi
19. yüzyılın ilk yarısında gelişen Rus Romantizmi; bireysel özgürlük, tutku, yalnızlık, doğa, kader ve toplumsal çatışma gibi temaları öne çıkardı. Aleksandr Puşkin ve Mihail Lermontov, Avrupa Romantizmini Rus tarihsel ve kültürel deneyimiyle buluşturan akımın başlıca temsilcileri arasında yer aldı.
Sovyet Dönemi · 20. Yüzyıl Rus Edebiyatı
Devrim, sansür, ideoloji ve bireysel ifade arasındaki gerilim içinde şekillenen Sovyet dönemi Rus edebiyatı; resmî kültürün sınırlarıyla mücadele eden hicivden distopyaya, fantastikten psikolojik anlatıya uzanan çok katmanlı bir edebî alan yarattı.
Türk modernleşme dönemi edebiyatı
Geç Osmanlı’dan erken Cumhuriyet’e uzanan toplumsal dönüşümlerin birey, sınıf, şehir, aile ve kimlik üzerindeki edebî izlerini taşıyan dönem bağlamı.
Viktorya Dönemi
Viktorya Dönemi, 1837–1901 yılları arasında Britanya’da toplumsal dönüşüm, sanayileşme ve sınıfsal değişimlerin edebiyata güçlü biçimde yansıdığı tarihsel ve kültürel dönemdir.
Çağdaş Türk Edebiyatı
Türkiye’de özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze uzanan edebî üretimi ve değişen anlatı biçimlerini kapsayan geniş dönem.
İran modernizmi
20. yüzyıl İran edebiyatında modern anlatım biçimleri, bireysel bilinç, yabancılaşma ve gelenekle kırılan ilişki üzerinden belirginleşen modernist bağlam.