DosyalarBir düşünce evrenini birlikte açıyoruz.
Bir kitap, bir yazar ya da bir tema burada tek başına kalmaz. Yazılar, kitaplar, portreler ve düşünce izleri aynı dosyada birbirine bağlanır.
Dosyaları keşfet →“İyi bir dosya, tek bir metni değil; metinler arasındaki görünmez bağı okur.”Edebi Zihin
1984
George Orwell’ın 1984’ünü iktidar, hakikat, dil, gözetim ve zihinsel teslimiyet eksenlerinde birbirine bağlayan Edebi Zihin dosyası.
Dosyayı aç →
Açık Dosyalar
Her dosya, bir metinden daha geniş bir düşünce alanı kurar.
Anne Carson: Arzu, Mit ve İhanet
Anne Carson’ın Kırmızının Otobiyografisi ve Kocanın Güzelliği eserlerinde arzu, mit, aşkın kırılganlığı ve ihanetin anlatı biçimlerini birlikte okuyan dosya.
2 kitap · 3 yazı · Dosyayı aç →
Aslan Asker Şvayk
Aslan Asker Şvayk’ı yalnız savaş karşıtı bir komedi olarak değil; emrin, prosedürün, konuşmanın ve görünürdeki itaatin bir imparatorluk makinesini nasıl içeriden bozduğunu gösteren büyük bir hiciv olarak açan Edebi Zihin dosyası.
1 kitap · 5 yazı · Dosyayı aç →
Bakır Atlı
Bakır Atlı’yı yalnız birey ile devlet arasındaki çatışma olarak değil; Petersburg’un ihtişamı, Neva’nın kontrol edilemezliği ve Yevgeni’nin küçük hayatı arasında çözülemeyen bir ölçek problemi olarak açan Edebi Zihin dosyası.
1 kitap · 5 yazı · Dosyayı aç →
Batılılaşma Hastalığı
Batılılaşma Hastalığı’nı “Batı karşıtlığı”na indirmeden; makine, tüketim, üretim bilgisi, kültürel taklit, entelektüel sorumluluk ve metnin kendi çelişkileri üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
1 kitap · 5 yazı · Dosyayı aç →
Beyaz Geceler
Beyaz Geceler’i karşılıksız aşkın ötesinde; hayal ile hayat, özgürlük ile tutsaklık ve gerçek yakınlığın hatıraya dönüşmesi üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
1 kitap · 5 yazı · Dosyayı aç →
Bir Başka Doğuş
Bir Başka Doğuş’u Furuğ Ferruhzad’ın biyografik özgürleşmesiyle sınırlamadan; beden, zaman, doğa, ev, aşk, kişisel ses ve şiirsel biçimin birlikte yeniden kurulması üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
1 kitap · 5 yazı · Dosyayı aç →Dosyalar Arasında Ortak İzler
Farklı dosyalar, aynı sorular etrafında birbirine yaklaşır.
Kimlik
Kimlik, yalnız “ben kimim?” sorusunun cevabı değildir. İnsan kendisini nasıl görür, başkaları onu nasıl tanımlar ve toplum ondan kim olmasını bekler? Edebizihin’de kimlik temasını bu çatışmaların içinden okuyoruz.
10 dosyaİktidar
İktidar, edebiyatta yalnızca devlet ya da otorite değildir; kimin gerçeği tanımladığı, kimin konuşabildiği, kimin korktuğu ve insanın kendi iç dünyasına kadar hangi güçlerin sızabildiği sorusudur.
10 dosyaModernleşme
Modernleşme, edebiyatta yalnız yeni kurumlar ya da yeni şehirler değildir; değişen hayat biçimlerinin insanın kendisini, ailesini, sınıfını ve geçmişini nasıl yeniden tanımladığı sorusudur.
10 dosyaYalnızlık
Yalnızlık, yalnız kalmaktan daha fazlasıdır. Edebiyatta bazen insanın çevresinden, bazen sevdiğinden, bazen de kendi hayatından uzaklaşmasının adı olur. Bu tema altında yalnızlığın farklı eserlerde nasıl değiştiğini ve karakterleri nasıl dönüştürdüğünü takip ediyoruz.
10 dosyaYabancılaşma
Yabancılaşma, insanın yalnız çevresine değil; yaptığı işe, yaşadığı hayata ve bazen kendi benliğine bile uzak düşmesidir. Edebiyatta modern insanın en güçlü çatışmalarından biri olan bu duygunun farklı eserlerde aldığı biçimlerin izini sürüyoruz.
9 dosyaAşk
Edebiyatta aşk yalnız iki insanın birbirini sevmesi değildir. Arzu, idealizasyon, kayıp, kıskançlık, güç ve görülme ihtiyacı da aşk hikâyelerinin içinde yer alır. Bu tema altında aşkın farklı eserlerde aldığı biçimleri inceliyoruz.
Dosyalardaki İsimler
Dosyaları bir araya getiren hayatlar, eserler ve düşünceler.
Tüm Dosyalar
29 editoryal dosyadan oluşan yaşayan arşiv.
Anne Carson: Arzu, Mit ve İhanet
Anne Carson’ın Kırmızının Otobiyografisi ve Kocanın Güzelliği eserlerinde arzu, mit, aşkın kırılganlığı ve ihanetin anlatı biçimlerini birlikte okuyan dosya.
Aslan Asker Şvayk
Aslan Asker Şvayk’ı yalnız savaş karşıtı bir komedi olarak değil; emrin, prosedürün, konuşmanın ve görünürdeki itaatin bir imparatorluk makinesini nasıl içeriden bozduğunu gösteren büyük bir hiciv olarak açan Edebi Zihin dosyası.
Bakır Atlı
Bakır Atlı’yı yalnız birey ile devlet arasındaki çatışma olarak değil; Petersburg’un ihtişamı, Neva’nın kontrol edilemezliği ve Yevgeni’nin küçük hayatı arasında çözülemeyen bir ölçek problemi olarak açan Edebi Zihin dosyası.
Batılılaşma Hastalığı
Batılılaşma Hastalığı’nı “Batı karşıtlığı”na indirmeden; makine, tüketim, üretim bilgisi, kültürel taklit, entelektüel sorumluluk ve metnin kendi çelişkileri üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Beyaz Geceler
Beyaz Geceler’i karşılıksız aşkın ötesinde; hayal ile hayat, özgürlük ile tutsaklık ve gerçek yakınlığın hatıraya dönüşmesi üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Bir Başka Doğuş
Bir Başka Doğuş’u Furuğ Ferruhzad’ın biyografik özgürleşmesiyle sınırlamadan; beden, zaman, doğa, ev, aşk, kişisel ses ve şiirsel biçimin birlikte yeniden kurulması üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Doktor Jivago
Doktor Jivago’yu aşk üçgeni ve devrim fonuna indirmeden; tarihin eve, bedene, mesleğe ve aşka müdahalesi ile Yuri’nin doktor/şair bakışının tekil hayatı koruma çabası üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Fatih-Harbiye
Fatih-Harbiye’yi basit bir Doğu-Batı karşıtlığına indirmeden; Neriman’ın şehir, sınıf, müzik, kıyafet ve görünürlük üzerinden üretilen başka hayat arzusunu ve romanın bu arzuyu nasıl yeniden disipline ettiğini açan Edebi Zihin dosyası.
Hayvan Çiftliği
Hayvan Çiftliği’ni eşitlik vaadinin ayrıcalığa dönüşümü, propaganda, hafıza, emek ve iktidar üzerinden izleyen Edebi Zihin dosyası.
Palto
Palto’yu “küçük insan” etiketinin ötesinde; tekrar ile fark, insan ile nesne, görünürlük ile rütbe ve gerçekçilik ile tekinsizlik arasındaki gerilim üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Petersburg
Petersburg romanını Andrey Bely, Rus sembolizmi, kent geometrisi, devrim, bürokrasi ve parçalanmış bilinç üzerinden katmanlandıran Edebi Zihin dosyası.
Roger Ackroyd Cinayeti: Anlatıcıya Güvenmek
Bir köy cinayetinden anlatıcının güvenilirliğine uzanan dosya: Poirot, ses kaydı, hakikat ve okurun kurduğu varsayımlar.
Savaş ve Barış
Savaş ve Barış’ı Lev Tolstoy, Moskova ve Petersburg, aile, tarih, savaş, ahlak, ölüm ve özgür irade üzerinden katmanlandıran Edebî Zihin dosyası.
Tahran’da “Lolita” Okumak
Tahran’da “Lolita” Okumak’ı Nafisi, Tahran, okuma, eğitim, kadınların deneyimi, kimlik ve bireysel özgürlük üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Usta ile Margarita
Usta ile Margarita’yı Moskova, sanat ve iktidar, korku, hakikat, şeytanî hiciv ve aşkın koruyucu hafızası üzerinden birbirine bağlayan Edebî Zihin dosyası.
Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği
Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği’ni Kundera, Prag Baharı, aşk, beden, tarih, sürgün, özgürlük ve kimlik üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
Vişne Bahçesi
Vişne Bahçesi’ni Anton Çehov, Rus gerçekçiliği, sınıf dönüşümü, modernleşme, hafıza, eylemsizlik ve komedinin trajik sınırı üzerinden birbirine bağlayan Edebî Zihin dosyası.
Çorak Ülke
Çorak Ülke’yi Eliot, savaş sonrası Londra, modernist parçalanma, kültürel hafıza, yabancılaşma ve anlam krizi üzerinden açan Edebi Zihin dosyası.
1984
George Orwell’ın 1984’ünü iktidar, hakikat, dil, gözetim ve zihinsel teslimiyet eksenlerinde birbirine bağlayan Edebi Zihin dosyası.
Cennetin Doğusu: Kabil’den Salinas Vadisi’ne Kötülük, Miras ve Seçim
John Steinbeck’in Cennetin Doğusu’nu Kabil-Habil anlatısından “timshel” kavramına, Trask ve Hamilton ailelerinden Salinas Vadisi’ne uzanan ilişkiler ağı içinde okuyan; kötülük, miras ve insanın başka türlü davranmayı seçip seçemeyeceği sorusuna odaklanan kapsamlı bir dosya.
Göz / Carrie
Stephen King’in Göz romanını Carrie White’ın yalnızlığı, zorbalık, aile baskısı, inanç, utanç ve güç eksenlerinde; karakterler, balo sahnesi ve 2026 uyarlamasıyla birlikte ele alan Edebî Zihin dosyası.
Kör Baykuş
Kör Baykuş’u gerçeklik, hafıza, arzu, kimlik ve güvenilmez anlatı üzerinden farklı okuma kapılarıyla açan Edebi Zihin dosyası.
Kürk Mantolu Madonna
Kürk Mantolu Madonna’yı Raif Efendi’nin görünmeyen hayatı, Maria Puder, yalnızlık, kimlik ve gerçekten görülme ihtiyacı üzerinden bir araya getiren Edebi Zihin dosyası.
Masumiyet Müzesi
Masumiyet Müzesi yalnızca Kemal ile Füsun’un aşk hikâyesi değildir. Hatırlamakla sahip olmak, sevmekle biriktirmek, anlatmakla başkasının hikâyesine hükmetmek arasındaki sınırları sürekli yerinden oynatan bir romandır. Bu dosya; Orhan Pamuk’un eserini aşk, hafıza, eşya, toplumsal cinsiyet ve romanla birlikte kurulan gerçek müze üzerinden birbirine bağlanan okumalarla ele alıyor.
Sadık Hidayet
Sadık Hidayet’in edebiyatında yalnızlık, yabancılaşma, ölüm ve tekinsizlik: Kör Baykuş’tan Alacakaranlık’a uzanan düşünsel izler.
Suç ve Ceza
Suç ve Ceza’yı suç, vicdan, ahlaki istisna, şehir, pişmanlık ve insanın kendi fikriyle çatışması üzerinden dokuz ayrı okumada açan Edebi Zihin dosyası.
Dönüşüm
Kafka’nın Dönüşüm’ünü beden değişiminden çok aile, emek, bakım, kimlik ve işe yararlılık üzerinden okuyan beş yazılık Edebi Zihin dosyası.
Ruhlar Evi: Aile, Hafıza ve Uyarlamalar
Bir ailenin geçmişini kim anlatır? Ruhlar Evi dosyası, ana incelemenin yanında kadın kuşaklarını, Esteban Trueba’yı, büyülü gerçekçiliği, Şili tarihini, romanın kapanışını ve ekran uyarlamalarını ayrı yazılarda inceliyor. Okumamış okur ile kitabı bitirmiş okurun soruları, görünür spoiler sınırlarıyla ayrılıyor.
Uğultulu Tepeler
Emily Brontë’nin Uğultulu Tepeler’ini aşk, sınıf, aidiyet, intikam, karakterler ve sinema uyarlaması üzerinden farklı katmanlarıyla ele alan Edebî Zihin dosyası.