EdebiyatçılarDaha iyi bir insanın izinde.

Agatha Christie (1890–1976), Poirot ve Miss Marple romanlarıyla polisiye edebiyatın okur, anlatıcı ve hakikat arasındaki ilişkisini dönüştüren İngiliz yazardır.

Ahmet Hamdi Tanpınar, zaman, hafıza, musiki ve İstanbul duygusunu roman, şiir ve denemede birbirine bağlayan; modern Türk edebiyatının en güçlü şehir ve bilinç yazarlarından biridir.

Şiir, anlatı şiiri, öykü ve roman arasında modern Rus edebiyatının dilini belirleyen Alexander Puşkin; Petersburg’u imparatorluk görkemi, bireysel kader ve devlet gücünün çatıştığı temel edebî mekânlardan birine dönüştürdü.

Hekim ve romancı Alfred Döblin, Berlin Alexanderplatz’ta montaj, sokak sesi, reklam ve gazete parçalarını romana taşıyarak modern Berlin’in hızını ve toplumsal basıncını biçimin içine yerleştiren öncü yazarlardandır.

Rus sembolizminin yenilikçi romancı ve şairlerinden Andrey Bely; Petersburg romanında şehir geometrisini, devrim öncesi siyasal gerilimi ve parçalanmış bilinci modernist anlatı biçiminin merkezine taşıdı.

Anna Ahmatova, kişisel kayıp ile kolektif tarih arasındaki gerilimi yoğun ve ölçülü bir şiir diliyle kuran; Petersburg/Leningrad’ın savaş, baskı ve hafıza deneyimini 20. yüzyıl Rus şiirinin merkezine taşıyan şair.

Anna Seghers, faşizm, sürgün, direniş ve savaş deneyimini romanlarının merkezine taşıyan; Berlin’deki yaşamı ve sürgün sonrası dönüşüyle 20. yüzyıl Alman edebiyatının önemli tanıklık seslerinden biridir.

Anne Carson, şiir, deneme ve anlatıyı bir araya getiren Kanadalı şair ve çevirmendir. Antik metinlerle bugünün duyguları arasında dolaşır; aşkı, eksikliği ve bir başkasını anlama çabasını araştırır. Türkçede Kırmızının Otobiyografisi ve Kocanın Güzelliği ile okunabilir.

Anthony Burgess (1917–1993), İngiliz romancı, besteci, eleştirmen ve dil meraklısıdır. Eserlerinde müzik, dil, özgür irade ve toplumsal düzen öne çıkar.

Anton Çehov; hekimlik ile yazarlığı birlikte yürüten, kısa öykü ve tiyatroda büyük olaylardan çok bekleyişi, söylenmeyeni, yanlış zamanlamayı ve gündelik hayatın küçük kırılmalarını merkeze alan modern edebiyatın kurucu isimlerinden biridir.

Azar Nafisi; anı, deneme ve edebiyat eleştirisini kişisel hafıza, eğitim ve özgürlük tartışmalarıyla birleştiren İranlı-Amerikalı yazar ve akademisyendir. Tahran’da “Lolita” Okumak’ta birlikte okumanın bireysel sesi ve hayal gücünü nasıl koruyabildiğini araştırır.

Bertolt Brecht, tiyatroyu seyircinin edilgen biçimde özdeşleştiği bir alan olmaktan çıkarıp toplumsal düzeni sorgulayan eleştirel bir forma dönüştüren; Berlin’in tiyatro ve politik kültüründe belirleyici rol oynayan oyun yazarı ve şair.

Bohumil Hrabal, Prag’ın işçi mahallelerini, meyhanelerini, küçük işlerini ve konuşma ritmini grotesk, şiirsel ve mizahi bir düzyazıya dönüştüren 20. yüzyıl Çek edebiyatının özgün yazarlarından biridir.

Boris Pasternak; şiir, çeviri ve roman arasında çalışan, doğa, zaman, aşk ve bireysel deneyimi 20. yüzyıl Rus tarihinin büyük kırılmalarıyla birlikte ele alan yazardır. Doktor Jivago’da özel hayatın tarih tarafından kuşatılmasına karşı şiirsel dikkat ve tekil deneyimin değerini öne çıkarır.

Charles Dickens, Viktorya Londra’sının sınıf uçurumlarını, çalışma düzenini, çocukluğu ve kurumlarını canlı karakterler ve keskin toplumsal gözlemle romanın merkezine taşıyan 19. yüzyılın en etkili yazarlarından biridir.

Christopher Isherwood, 1930’ların başındaki Berlin deneyimini pansiyonlar, kabareler ve gündelik karşılaşmalar üzerinden kayda geçirerek Weimar Cumhuriyeti’nin son yıllarını kişisel gözlemle edebiyata taşıdı.

Emily Brontë (1818–1848), İngiliz romancı ve şairdir. Tek romanı Uğultulu Tepeler ile tutku, yalnızlık, doğa ve yıkıcı bağlılık temalarını karanlık ve güçlü bir anlatımla işlemiştir.

1883’te Prag’da doğan Franz Kafka; aile, iş, kurumlar, suçluluk, yabancılaşma ve kimlik krizlerini açıklanamaz ama gündelik bir gerçeklik duygusuyla birleştiren 20. yüzyılın en etkili Almanca yazarlarından biridir.

Forough Farrokhzad, kişisel arzu, kadınlık, beden, yalnızlık ve özgürlük meselelerini doğrudan bir şiir diliyle işleyerek modern İran şiirinin en etkili ve yenilikçi seslerinden biri oldu.

Fyodor Dostoyevski, insanın ahlak, özgürlük, suç, inanç, utanç ve kendini kandırma biçimlerini romanın merkezine taşıyan 19. yüzyıl Rus edebiyatının en etkili yazarlarından biridir. Sibirya sürgünü, yoksulluk, kumar borçları ve yoğun yayın hayatı onun biyografisinin parçasıdır; ancak eserlerinin kalıcı gücü, insan zihnindeki çelişkileri tek bir açıklamaya indirgemeden dramatik çatışmaya dönüştürmesinde yatar.

Gabriel García Márquez (1927–2014), Kolombiyalı romancı, öykücü ve gazetecidir. 1982 Nobel Edebiyat Ödülü sahibinin eserlerinde hafıza, tarih ve anlatı iç içe geçer.

George Orwell, siyasal iktidarın dili, hakikati ve bireyin gündelik hayatını nasıl biçimlendirdiğini roman, deneme ve gazetecilik arasında izleyen 20. yüzyılın etkili İngiliz yazarlarından biridir. 1984 ve Hayvan Çiftliği en bilinen eserleri olsa da, imparatorluk, yoksulluk, savaş, propaganda ve özgürlük üzerine yazıları onun edebî dünyasının ayrılmaz parçalarıdır.

Iraj Pezeshkzad, aile hayatı, sınıf gösterişi ve komplo düşüncesini keskin mizahla birleştiren My Uncle Napoleon ile modern İran hicvinin en tanınan yazarlarından biridir.

Isabel Allende, aile hikâyelerini tarih, sınıf ve kadınların deneyimleriyle birlikte ele alan Şilili yazardır. 1982’de yayımlanan ilk romanı Ruhlar Evi, kuşaklar boyunca aktarılan hatıraları ve geçmişi anlatma hakkını tartışmaya açar.

Jalal Al-e Ahmad, modernleşme, kültürel bağımlılık, eğitim ve entelektüel sorumluluk meselelerini roman, öykü ve denemelerinde tartışan 20. yüzyıl İran yazınının etkili isimlerindendir.

Prag doğumlu Jaroslav Hašek, Aslan Asker Şvayk’ta askerî bürokrasi, imparatorluk düzeni ve savaş dilini absürt mizahla parçalayarak Avrupa savaş edebiyatının en kalıcı hiciv karakterlerinden birini yarattı.

John Fowles (1926–2005), İngiliz romancı ve denemecidir. Romanlarında özgür irade, anlatıcının otoritesi, kimlik ve okurun beklentileriyle deney yapar.

Londra doğumlu romantik şair John Keats, güzellik, geçicilik, ölüm ve duyusal deneyimi yoğun imgelerle işleyen şiirleriyle kısa yaşamına rağmen İngiliz şiirinin en kalıcı seslerinden biri oldu.

John Steinbeck; Kaliforniya'nın tarlalarından Büyük Buhran'ın göç yollarına, Salinas Vadisi'nin aile hikâyelerinden insanın iyi ile kötü arasında yaptığı seçimlere uzanan edebî dünyasıyla 20. yüzyıl Amerikan edebiyatının belirleyici yazarlarından biridir. 1962 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Steinbeck, sıradan insanların hayatlarını emek, yoksulluk, aidiyet, doğa ve ahlaki seçim eksenlerinde anlatır.

Lev Tolstoy; aile hayatını, savaşı, ahlaki kararı ve tarih felsefesini aynı anlatı ölçeğinde buluşturan 19. yüzyıl dünya romanının belirleyici isimlerinden biridir. Savaş ve Barış ile Anna Karenina’da insanın özel hayatı ile toplumsal düzen arasındaki sınırı sürekli sorgular.

Mihail Bulgakov; hekimlikten edebiyata geçen, Sovyet gündelik hayatını grotesk, fantastik ve keskin hicivle dönüştüren 20. yüzyıl Rus yazarıdır. Usta ile Margarita, Köpek Kalbi ve Beyaz Muhafız’da iktidar, korku, sanat ve hakikat arasındaki gerilimi kurmacanın farklı biçimleriyle sınar.

Milan Kundera; romanı olay anlatmaktan çok düşünme biçimine dönüştüren, aşk, beden, hafıza, kitsch, sürgün ve özgürlük meselelerini tarihsel kırılmalarla birlikte ele alan Çek-Fransız yazardır.

Grotesk, hiciv ve tekinsiz gündelik ayrıntıyı bir araya getiren Nikolay Gogol; Petersburg Öyküleri ve özellikle Palto ile modern kentin küçük memur üzerindeki baskısını Rus edebiyatının kalıcı imgelerinden birine dönüştürdü.

Orhan Kemal, işçiler, göçmenler, küçük memurlar ve emekçi ailelerin gündelik hayatını canlı diyaloglar ve güçlü toplumsal gözlemle anlatan; İstanbul’un göç ve çalışma deneyimini romanın merkezine taşıyan yazardır.

Orhan Pamuk; İstanbul, hafıza, kimlik ve modernleşme ekseninde romanlar kuran, 2006 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Türk romancı ve denemecidir. Eserlerinde bireysel hatıralarla şehrin belleğini, Doğu ile Batı arasındaki kültürel karşılaşmaları ve geçmişin bugünde bıraktığı izleri iç içe geçirir.

Oscar Wilde (1854–1900), İrlandalı şair, oyun yazarı, öykücü ve romancıdır. Estetizm, zekice diyaloglar ve Viktorya toplumuna yönelttiği eleştirilerle tanınır.

Patricia Highsmith (1921–1995), Amerikalı romancı ve öykücüdür. Psikolojik suç anlatılarında kimlik, suçluluk ve ahlaki belirsizliği öne çıkarır.

Peyami Safa, İstanbul’un semtleri ve gündelik hayatı üzerinden modernleşme, kimlik, beden ve değer çatışmalarını psikolojik romanın merkezine taşıyan Cumhuriyet dönemi yazarıdır.

Prag doğumlu şair ve yazar Rainer Maria Rilke; yalnızlık, ölüm, sanat ve benlik sorunlarını modern Avrupa deneyimiyle birleştiren şiiri ve Malte Laurids Brigge’nin Notları ile 20. yüzyıl edebiyatının temel seslerinden biridir.

Sabahattin Ali, insanın iç dünyasını toplumsal koşullardan ayırmadan anlatan Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli yazarlarından biridir. Roman ve öykülerinde yalnızlık, yabancılaşma, sınıf, adaletsizlik, aşk ve insanın kendisine biçilen hayatla çatışması öne çıkar.

Sadık Hidayet, modern İran edebiyatının en etkili yazarlarından biridir. Yalnızlık, yabancılaşma, ölüm, kimlik ve gerçekliğin çözülmesi onun metinlerinde tekrar tekrar açılan izlerdir. Kör Baykuş en tanınmış eseri olsa da öyküleri, hicivleri, folklor çalışmaları ve eski İran kültürüne ilgisi Hidayet’in edebî dünyasını çok daha geniş bir yere taşır.

Sait Faik Abasıyanık, İstanbul’un kıyılarını, kahvelerini, balıkçılarını, işsizlerini ve adalarını gündelik hayatın küçük karşılaşmalarından büyük bir insanlık duygusu çıkaran modern hikâyelere dönüştürdü.

Shahrnush Parsipur, gerçekçilik ile masalsı ve sürreal unsurları birleştirerek kadınların kimlik, beden ve özgürlük deneyimlerini modern İran edebiyatında güçlü biçimde görünür kılan romancıdır.

Simin Daneshvar, İran’da modern romanın öncü kadın yazarlarından; Savushun’da aile hayatı, işgal, yas ve toplumsal değişimi kadın merkezli bir bakışla birleştirdi.

Stephen King; korku, gerilim, fantastik ve doğaüstü anlatıları gündelik Amerikan hayatı, aile, çocukluk, bağımlılık, topluluk ve insan davranışıyla birleştiren çağdaş edebiyatın en etkili ve üretken yazarlarından biridir.

T. S. Eliot; şiir, eleştiri, drama ve yayıncılık arasında çalışan, modern kentin parçalanmış seslerini kültürel hafıza, alıntı ve ritimle yeniden kuran 20. yüzyıl modernizminin merkez şairlerinden biridir.

Virginia Woolf, bilinç akışı, zaman ve gündelik algı üzerine kurduğu romanlarıyla modernist anlatının temel isimlerinden; Bloomsbury ve Londra’yı iç zaman ile kamusal şehir hayatının kesiştiği bir edebî alana dönüştürdü.

William Golding (1911–1993), İngiliz romancı ve 1983 Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir. Alegorileri insan davranışı, otorite ve uygarlığın kırılganlığını sorgular.