Christopher Isherwood
Christopher Isherwood, 1930’ların başındaki Berlin deneyimini pansiyonlar, kabareler ve gündelik karşılaşmalar üzerinden kayda geçirerek Weimar Cumhuriyeti’nin son yıllarını kişisel gözlemle edebiyata taşıdı.
Christopher Isherwood nereden okunur?
Biyografiden tek bir doğrultuda ilerlemek yerine eser, tema, coğrafya ve dosyalar arasında kendi yolunu kur.
Christopher Isherwood 1904’te İngiltere’de doğdu. 1929’da Berlin’e geldiğinde şehir ekonomik kriz, kültürel deney ve siyasi kutuplaşmanın aynı anda yaşandığı bir dönemden geçiyordu. Isherwood özellikle Schöneberg çevresindeki gündelik hayatı, pansiyonları, gece kulüplerini ve tanıdığı insanların hikâyelerini dikkatli bir gözlem diliyle kaydetti.
Goodbye to Berlin, bu yılların farklı karakterlerini ve küçük olaylarını birbirine gevşek biçimde bağlayan anlatılardan oluşur. Metin, yükselen Nazizmi büyük siyasi açıklamalarla değil, insanların hayatındaki küçük değişimler, korkular ve gündelik normalleşmeler üzerinden hissettirir.
Isherwood daha sonra Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşti ve yaşamının geri kalanında roman, anı ve senaryo alanlarında üretmeye devam etti. Edebi Zihin’de Isherwood, Berlin’in geçici hayatlar ve kırılgan özgürlükler şehri olarak nasıl kayda geçirildiği üzerinden okunacaktır.
Metinlerde tekrar açılan izler
Kimlik
Kimlik, yalnız “ben kimim?” sorusunun cevabı değildir. İnsan kendisini nasıl görür, başkaları onu nasıl tanımlar ve toplum ondan kim olmasını bekler? Edebizihin’de kimlik temasını bu çatışmaların içinden okuyoruz.
Temayı keşfet →02Özgürlük
Özgürlük, edebiyatta yalnızca hareket edebilmek değil; düşünmek, konuşmak, hatırlamak, seçmek ve insanın kendi iç dünyasını koruyabilmek meselesidir.
Temayı keşfet →03Yabancılaşma
Yabancılaşma, insanın yalnız çevresine değil; yaptığı işe, yaşadığı hayata ve bazen kendi benliğine bile uzak düşmesidir. Edebiyatta modern insanın en güçlü çatışmalarından biri olan bu duygunun farklı eserlerde aldığı biçimlerin izini sürüyoruz.
Temayı keşfet →04Modernleşme
Modernleşme, edebiyatta yalnız yeni kurumlar ya da yeni şehirler değildir; değişen hayat biçimlerinin insanın kendisini, ailesini, sınıfını ve geçmişini nasıl yeniden tanımladığı sorusudur.
Temayı keşfet →Almanya ve Christopher Isherwood
Almanca yazının, modern Avrupa düşüncesinin ve sınır aşan edebî karşılaşmaların güçlü bağlam coğrafyalarından biri.
Bu edebî dünyayı yalnız biyografi üzerinden değil, yaşanan ve yazılan yerlerin hafızasıyla birlikte okumak için coğrafya dosyasına geç.
Almanya dosyasını keşfet →“Bir yazarın şehri, metinlerinde görünmeyen bir karakter gibi yaşamaya devam eder.”
Nerede ve hangi hatta duruyor?
20. yüzyıl İngiliz edebiyatı
Akım kaydı bağlandığında bu alan dönem ve ilişkili yazarlarla genişleyecek.
Aynı soruların başka sesleri.
Alfred Döblin
Hekim ve romancı Alfred Döblin, Berlin Alexanderplatz’ta montaj, sokak sesi, reklam ve gazete parçalarını romana taşıyarak modern Berlin’in hızını ve toplumsal basıncını biçimin içine yerleştiren öncü yazarlardandır.
Sabahattin Ali
Sabahattin Ali, insanın iç dünyasını toplumsal koşullardan ayırmadan anlatan Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli yazarlarından biridir. Roman ve öykülerinde yalnızlık, yabancılaşma, sınıf, adaletsizlik, aşk ve insanın kendisine biçilen hayatla çatışması öne çıkar.
Fyodor Dostoyevski
Fyodor Dostoyevski, insanın ahlak, özgürlük, suç, inanç, utanç ve kendini kandırma biçimlerini romanın merkezine taşıyan 19. yüzyıl Rus edebiyatının en etkili yazarlarından biridir. Sibirya sürgünü, yoksulluk, kumar borçları ve yoğun yayın hayatı onun biyografisinin parçasıdır; ancak eserlerinin kalıcı gücü, insan zihnindeki çelişkileri tek bir açıklamaya indirgemeden dramatik çatışmaya dönüştürmesinde yatar.
Milan Kundera
Brno doğumlu, Prag yılları ve daha sonra Fransa’daki sürgün hayatıyla şekillenen Milan Kundera; tarih, hafıza, aşk, kimlik ve bireysel özgürlük meselelerini deneme ile roman arasında hareket eden özgün bir anlatı biçimiyle işledi.
Christopher Isherwood okumaya giriş.
Christopher Isherwood sonrasında ne okumalı?
Bir biyografiden çıkıp rastgele bağlantılara değil; esere, düşünceye ve Edebi Zihin yorumuna doğru ilerle.