Emily Brontë

Emily Brontë’nin edebiyatında insan ile doğa arasındaki sınır sürekli bulanıklaşır. Yorkshire bozkırlarının rüzgârı, sisi ve sertliği yalnızca bir manzara değildir; karakterlerin iç dünyasını, bastırılmış öfkelerini ve özgürlük arzusunu taşıyan canlı bir varlık gibidir. Brontë’nin dünyasında insan, toplumun düzenlediği hayatla kendi içindeki daha ilkel ve daha sınırsız dürtüler arasında sıkışır.

Onun yazısında aşk güvenli bir sığınak değildir. Aşk; sahiplenme, bağımlılık, öfke, intikam ve kimlik kaybıyla iç içe geçebilir. Uğultulu Tepeler’in merkezindeki Catherine ve Heathcliff ilişkisi de bu nedenle romantik bir idealden çok, iki insanın birbirinde kendi varlıklarının bir parçasını aradığı yıkıcı bir bağ olarak okunabilir. Brontë, sevgiyi ahlaki olarak düzenlenmiş bir duyguya dönüştürmek yerine onun kontrol edilemeyen tarafını görünür kılar.

Bu karanlığın karşısında doğa sürekli bir özgürlük ihtimalini temsil eder. Evler, miras, sınıf ve aile düzeni insanları belirli rollere sıkıştırırken bozkırlar bu sınırların dışındaki başka bir varoluşu çağrıştırır. İçerisi ile dışarısı, medeniyet ile vahşilik, aidiyet ile kaçış arasındaki gerilim Brontë’nin anlatısının temel damarlarından biridir.

Emily Brontë’nin edebiyatını kalıcı kılan şey de belki burada yatar: karakterlerini kolayca sevilecek ya da mahkûm edilecek insanlar olarak kurmaz. Onları tutku, öfke, yalnızlık ve özgürlük arzusu içinde bırakır. Okura ise daha rahatsız edici bir soru kalır: Bir insanı gerçekten bağlayan şey sevgi midir, yoksa kendisini başka bir insanda kaybetme arzusu mu?